Doneer nu
Handleiding

Publicatie: Slechte slaap als oorzaak van subjectieve geheugenklachten

mei 2022

 

Publicatie: Slechte slaap als oorzaak van subjectieve geheugenklachten 1
Slechte slaap als oorzaak van subjectieve geheugenklachten

Onlangs publiceerde een groep onderzoekers onder leiding van prof. dr. Wiesje van der Flier, dr. Lieza Exalto en drs. Heleen Hendriksen een artikel in het wetenschappelijk tijdschrift Alzheimer’s & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring over de relatie tussen slaap en subjectieve geheugenklachten, met als titel: “Subjective cognitive decline and self-reported sleep problems: the SCIENCe project”.

Een nacht slecht slapen

Een hele spannende film, een kopje koffie teveel, pijn in de rug of een belangrijke gebeurtenis de volgende dag: slecht slapen kent vele oorzaken. En het overkomt iedereen weleens. Na zo’n plafond staar-sessie kom je moeilijk uit bed, heb je een korter lontje en kom je net niet lekker uit je woorden. Ook kun je je aandacht er maar moeilijk bij houden, en ben je blij dat je je agenda bij de hand hebt want een geheugensteun kun je op zo’n dag wel gebruiken. De volgende nacht slaap je gelukkig een stuk beter, en functioneer je weer zoals je van jezelf gewend bent. Maar als je nou vaak slecht slaapt, is dat dan slecht voor je geheugen? Kan dat misschien zelfs schade aanrichten aan je hersenen? Een eerste uiting zijn van de ziekte van Alzheimer?

Ons onderzoek

Wij waren benieuwd naar de relatie tussen slaap en subjectieve geheugenklachten. We spreken van subjectieve geheugenklachten wanneer iemand zelf klachten ervaart van het geheugen, maar in de geheugenpolikliniek goed scoort op geheugentests. In de meeste gevallen ligt er dus iets anders dan de ziekte van Alzheimer ten grondslag aan de vergeetachtigheidsklachten. Maar in een enkel geval bemerkt iemand zelf al subtiele achteruitgang die we met onze tests nog niet kunnen meten. We volgen mensen met vergeetachtigheidsklachten in het zogeheten SCIENCe cohort.

Middels vragenlijsten vroegen we mensen uit het SCIENCe cohort naar hoe zij slapen en naar hun eigen perceptie van het geheugen. Ook vroegen we angst- en somberheidsklachten uit. We brachten hun geheugen in kaart middels verschillende geheugentests. Tot slot waren er hersenscans en hersenvocht beschikbaar, zodat we naar biologische kenmerken van de ziekte van Alzheimer konden kijken.

Vervolgens verdeelden we de deelnemers in twee groepen: mensen die slaapproblemen rapporteren, en mensen die geen slaapproblemen rapporteren. We vonden dat de mensen met slaapproblemen méér angst- en somberheidsklachten hadden. Deze groep vond zélf dat hun geheugen méér achteruit was gegaan dan de groep zonder slaapproblemen, terwijl er op de geheugentests geen verschillen te zien waren. Ook vonden we geen verschillen in maten voor hersenschade op de hersenscans of in het hersenvocht.

Conclusie

We concludeerden dat slaapproblemen samenhangen met angst- en somberheidsklachten en de eigen perceptie van het geheugen, maar niet met de daadwerkelijke resultaten op geheugentests of biologische kenmerken van de ziekte van Alzheimer. Slechte slaap is dus een mogelijke andere oorzaak van subjectieve geheugenklachten. Daarmee is slaap een mogelijk aangrijpingspunt om vergeetachtigheidsklachten, en wellicht ook angst- en somberheidsklachten, te verminderen.

>> Lees de originele Engelse publicatie

Dit onderzoek hebben wij kunnen uitvoeren met hulp van onderzoeksgelden beschikbaar gesteld door Gieskes Strijbis fonds, stichting Equilibrio en stichting Dioraphte.

DEEL
6 Reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

  • Ria Braam schreef:

    Mooi onderzoek en ik vind het ook nuttig om het resultaat te weten.

  • The Elzzz schreef:

    Goede blog Heleen. Duidelijk.

  • J.P.H. Bakker schreef:

    Als kind sliep ik al slecht. Slecht slapen komt veelvuldig voor in mijn moeders familie. Mijn enige echte zus was ook een slechte slaapster terwijl mijn 5 halfzussen en halfbroer er geen van allen last van hebben. Mijn oudste zus heeft onlangs euthanasie gehad omdat zij dat al aangegeven had voordat zij ging dementeren. Ik ben 2,5 jaar jonger en heb nog geen dementie-verschijnselen. Ik heb een slecht geheugen, net als mijn zus, die altijd verklaarde dat er bij ons helaas vergeten was een geheugen en geduld in te bouwen. Deze eigenschappen hebben er echter nog niet toe geleid dat ik dementeer, zoals dat bij haar is gebeurd. Want dit openbaarde zich bij haar al ca 8 jaar geleden. Hetgeen echter niet inhoudt dat ik het ook niet zou kunnen krijgen. Mocht dat toch gebeuren; ook ik heb de wens om euthanasie vastgelegd en opgeslagen bij huisarts en kinderen.

    • Heleen Hendriksen schreef:

      Dank voor uw reactie. Interessant (en vervelend) dat slecht slapen zo veelvuldig voorkomt in uw familie. Er valt nog een boel over te onderzoeken. Fijn dat zowel u als uw zus uw wensen tijdig met uw omgeving hebt kunnen bespreken. Dat kan een hoop rust geven, ook als het in de toekomst niet nodig blijkt te zijn. Mvg, Heleen

Top
Volg ons via