Progressieve niet-vloeiende afasie

Progressieve niet-vloeiende afasie is een hersenziekte waarbij zenuwcellen in en rondom het taalcentrum in de linker slaapkwab afsterven.

Klachten en beloop

De eerste verschijnselen bestaan eruit dat iemand minder goed op woorden kan komen. Langzaamaan lukt het minder goed om goedlopende zinnen te maken en wordt het praten moeilijker. Er treden regelmatig versprekingen op waarbij klanken worden verwisseld, bijvoorbeeld ‘takel’ in plaats van ‘tafel’. Mensen met progressieve niet-vloeiende afasie laten soms woorden uit hun zinnen weg, waardoor een ‘telegramstijl’ ontstaat. Zij begrijpen goed wat door anderen gezegd wordt en hun geheugen functioneert normaal. De problemen met spreken nemen toe in de tijd, maar het duurt enkele jaren (minstens twee jaar) totdat ook andere symptomen kunnen ontstaan. Dat komt omdat de ziekte zich uiteindelijk uitbreidt naar andere hersengebieden; meestal de voorhoofdskwabben (frontaalkwabben). Er kunnen dan problemen met het plannen en organiseren ontstaan en er kan sprake zijn van een langzame gedragsverandering, bijvoorbeeld toenemende dwangmatigheid. Op den duur ontstaan er problemen met het begrijpen van wat mensen tegen u zeggen. U heeft steeds meer moeite om zich te uiten. In de laatste fase van de ziekte kunt u niet meer spreken.

Hoe kun je progressieve niet-vloeiende afasie krijgen?

De oorzaak van deze aandoening is niet bekend. De ziekte komt vooral voor bij mensen tussen het 40ste en 70ste jaar. Soms is het erfelijk. In dat geval komt de ziekte bij meer familieleden voor en is verwijzing naar een erfelijkheidsdeskundige (polikliniek Klinische Genetica) zinvol.

Kun je progressieve niet-vloeiende afasie behandelen?

Er bestaan geen medicijnen die progressieve niet-vloeiende afasie kunnen remmen of genezen. Veel patiënten met progressieve niet-vloeiende afasie en hun mantelzorgers hebben baat bij begeleiding door een logopedist.